Vischnaunca Breil/Brigels
Plan da sanaziun duei segirar igl avegnir dallas pendicularas Breil Vuorz Andiast
A caschun dalla sesida dil parlament dils 26 d'uost 2026 ei vegniu presentau la proposta dil plan da sanaziun per las Pendicularas Breil SA. Ils pilasters essenzials ein purtai ensemen cheu.
Avis davart l'ulteriura procedura
Il plan da sanaziun detagliau vegn publicaus en connex cun la tractaziun dil messadi entras il cussegl da vischnaunca ils 23 da settember 2026 per mauns dalla votaziun all'urna. Ils 8 d'october ha liug ina informaziun publica, quei strusch duas jamnas avon la votaziun all'urna dils 25 d'october.
Situaziun da partenza
Las Pendicularas da Breil, Vuorz ed Andiast ein ina impurtonta petga pil turissem, pil commerci e per l’attractivitad dalla vischnaunca. Buca d’emblidar ein era las plazzas da lavur che tala porscha. Las Pendicularas Breil SA han buca liquiditad. La situaziun economica dallas Pendicularas Breil SA pretenda ina sanaziun urgenta. Senza ina tala sanaziun san las pendicularas buca pli agir. Ultra da quei ston las lavurs da manteniment necessarias vegnir spustadas – quei porta grondas rescas pil sistem turistic da Breil.
El decuors dils davos meins han ils responsabels luvrau intensivamein vid il concept da sanaziun. Ils responsabels dallas Pendicularas Breil SA, l’Anavon SA (acziunaria principala) e la vischnaunca da Breil han menau contractivas intensivas. Ussa schai la proposta per la sanaziun avon maun. Sur da tala decida la populaziun da Breil a caschun dalla votaziun all’urna dils 25 d’october.
Las mesiras da sanaziun - survesta
La populaziun ha da decider ils 25 d’october 2026 davart ina contribuziun unica da sanaziun e liquiditad da frs. 4.5 milliuns sco era davart ina contribuziun annuala da menaschi ed investiziun da frs. 500’000 per in spazi da tschun onns. Il credit d’impegn munta pia totalmein a frs. 7 milliuns. Culs mieds eisi pusseivel da stabilisar la bilanza e la liquiditad dall’interpresa. Ultra da quei possibiliteschan tals il manteniment, las investiziuns da renovaziun necessarias e segireschan la capacitad d’agir finanziala.
Cun la contribuziun da sanaziun e liquiditad eisi pusseivel da pagar quens aviarts ella summa da frs. 1.5 milliuns sco era da restituir ina cumpart dils emprests. Per garantir la liquiditad da menaschi stat ina summa da frs. 1 milliun a disposiziun alla societad. La vischnaunca da Breil/Brigels investescha aschia buca en ina expensa currenta. Ella procura che la societad sappi ademplir sias obligaziuns, finanziar siu menaschi e prender a mauns ils problems structurals ils pli urgents.
Il plan da sanaziun ei vegnius elaboraus sur in spazi da diesch 10 onns. Suenter l’emprema fasa ha la populaziun danovamein da votar davart ina prolungaziun dalla contribuziun annuala da menaschi ed investiziun pil spazi naven dil sisavel entochen il dieschavel onn (secunda fasa). Questa fasa cumpeglia medemamein ina contribuziun da frs. 500’000 per onn (totalmein frs. 2.5 milliuns).
La vischnaunca surpren la direcziun strategica
La vischnaunca da Breil surpren la maioritad dallas Pendicularas Breil SA. Ella surpren il pachet d’aczias dall’Anavon Breil SA cun ina valeta nominala da frs. 2 milliuns pil prezi simbolic da frs. 1.-. Aschia tegn la vischnaunca silsuenter 58% dallas aczias. La societad acziunaria Anavon posseda rodund 38% dallas aczias ed ei aschia la pli gronda acziunaria da minoritad.
Il cussegl d’administraziun, il qual ei dotaus cun tschun sezs, vegn occupaus da niev. Igl ei previu ch’ina cumissiun va sin la tscherca da candidatas e candidats adattai per quest gremi. Quella fa propostas pil cussegl d’administraziun sebasond sin in profil da cumpetenzas ligiont. Sco acziunaria principala ha la vischnaunca da Breil il davos plaid tier la cumposiziun dil cussegl d’administraziun. Las Pendicularas Breil SA restan ina interpresa autonoma, la quala vegn menada tenor ils principis dall’economia da menaschi. La vischnaunca surpren sco proprietaria sulettamein la direcziun strategica, denton buca la bitgetta per la direcziun dil menaschi operativ.
Anavon Breil SA sustegn la sanaziun
L’Anavon Breil SA secumpona da persunas privatas, d’interpresas localas e regiunalas sco era da secundindigens, ils quals disponan da pusseivladads finanzialas e han ina ferma colligiaziun cun la destinaziun. Els ein s’engaschai ils davos onns fermamein per las pendicularas e la destinaziun. Malgrad las rescas finanzialas han els mess a disposiziun emprests senza tscheins per segirar e sviluppar vinavon il menaschi dallas pendicularas. Cura che las pendicularas ein stadas avisadas sin ina finanziaziun d’urgenza igl onn vargau, han els mess a disposiziun emprests d’urgenza ed aschia garantiu il menaschi d’unviern.
In engaschi ei medemamein previus el plan da sanaziun: L’Anavon SA desista sin pretensiuns da frs. 1.313 milliuns e surdat alla vischnaunca la mesadad dil pachet d’aczias per in prezi simbolic. La renunzia sin quest capital d’aczias corrispunda ad ina valur economica da frs. 2 milliuns respectivamein munta consequentamein ad ina amortisaziun corrispundenta. Totalmein contribuescha la societad acziunaria Anavon pia ina summa da frs. 3.3 milliuns per la sanaziun.
Mantener ils indrezs enstagl da remplazzar tals
Pils proxims tschun tochen diesch onns schai in plan d’investiziuns avon maun. Quel cumpeglia il manteniment necessari e las renovaziuns pils indrezs existents sco era per la gastronomia, las maschinas, ils apparats e las ulteriuras investiziuns da remplazzament. Il basegns d’investiziuns munta pils proxims tschun onns a frs. 5 milliuns. Sur in spazi da diesch onns seresultan en tut investiziuns da frs. 8.4 milliuns. Questas investiziuns vegnan cunvretgas ord igl agen menaschi (cashflow) sco era cun las contribuziuns da menaschi ed investiziun. Il plan da sanaziun cumpeglia negins projects d’infrastructura pli gronds sco per exempel ina nova sutgera d’access ni ulteriuras vastas investiziuns. Quellas investiziuns vegnan sclaridas el rom d’ina planisaziun a liunga perspectiva.
Il giudicament tecnic pils indrezs da transport muossa ch’il territori da skis stat sin ina basa supportabla. La concessiun per la pendiculara d’access Breil-Crest Falla cuozza entochen igl onn 2032. Cun impunder las investiziuns necessarias eisi pusseivel da prolungir tala. La concessiun per la sutgera Vuorz ei gia vegnida prolungida. Tenor il stan dad oz ei in remplazzament immediat dallas pendicularas d’access buca necessari. Medemamein eisi previu da puspei prender en funcziun la sutgera Crest Falla-Cauma naven digl unviern 2027/28. Pil proxim unviern eisi buca previu da far diever da quest indrez, perquei che las investiziuns da manteniment necessarias ein buca vegnidas fatgas, damai ch'ils mieds finanzials eran buca avon maun.
Optimaziuns dil menaschi – ina cumpart dalla sanaziun
Il plan da sanaziun cumpeglia buca sulettamein contribuziuns publicas. L’interpresa Grischaconsulta, la quala ei specialisada sin la cussegliaziun da pendicularas, ha definau mesiras per l’optimaziun dil menaschi. Quellas optimaziuns pertuccan las expensas ed entradas. Il plan ha per finamira dad augmentar il resultat (EBITDA) a media vesta per frs. 0.5 milliuns cun optimar las entradas ed expensas. Las mesiras pertuccan differents secturs sco ils prezis, il sistem da tariffas, ils contracts cun partenaris, la gastronomia, il menaschi da transport, la cumpra, l’administraziun ed il persunal.
La realisaziun ei ina incumbensa dalla direcziun. Il niev cussegl d'administraziun e la direcziun obtegnan claras finamiras e ston rapportar enviers la vischnaunca da Breil davart progress e divergenzas.
Perspectivas a liunga vesta: Segirar igl unviern e sviluppar vinavon la stad
Il turissem d’unviern stat avon grondas midadas. Las cundiziuns da rama arisguard il clima e l’economia vegnan pli pretensiusas. La sanaziun dat temps e spazi d’agir, aschia ch’ils responsabels san elaborar il model pigl avegnir per las Pendicularas Breil SA.
Il territori da skis da Breil ha in avegnir. Duront igl unviern vala ei da menar ils indrezs economicamein e cun bien quitau. Medemamein eisi dad sviluppar il territori els loghens, nua che las bunas premissas ein dadas a liunga vesta. Il territori stat ils proxims onns tuttina sco tochen da cheu. Ils responsabels han denton da prender impurtontas decisiuns strategicas pigl avegnir. Denter auter eisi dad examinar, sch’ei basegna tier in remplazzament dallas sutgeras vinavon dus indrezs pigl access el territori e sch’ins sa ni vul prestar quei. Ultra da quei stat la damonda el center, con gronds ch’il territori duei esser egl avegnir e co il transport a val en cass da munconza da neiv duei vegnir sligiaus. La nova via da colligiaziun Vuorz/Andiast a Breil dat novas pusseivladads d’agir.
La stad porscha schanzas. Temperaturas carschentas san carmalar hosps supplementars ella muntogna. Per ch'il menaschi da stad dallas pendicularas renda ord vesta economica, sto ei dar ina damonda cun ina purschida corrispundenta. Medemamein ha ina tala purschida sche pusseivel da cuvierer ils cuosts currents.
El decuors dils proxims meins ed onns eisi necessari dad elaborar in model supportabel per las pendicularas. Il success dalla sanaziun, il svilup dils cuosts e dallas entradas sco era la promtadad dallas persunas privatas da s’engaschar finanzialmein tier las Pendicularas Breil SA vegnan a haver gronda influenza sin quest model.
